Pastelowe fasady, czerwone dachy i ozdobne szczyty. Przejdź wokół placu. Każda strona pokazuje Wrześnię trochę inaczej.
Poznaj historię +
Rynek wyrósł z dawnego placu targowego. W kwietniu 1821 roku pożar zniszczył jego zabudowę z wyjątkiem północnej pierzei. Odbudowa przyniosła murowane kamienice i kształt zbliżony do kwadratu. Cotygodniowy targ odbywał się tutaj aż do 1962 roku, gdy przeniesiono go na ulicę Kolejową. Dziś warto zwolnić i przyjrzeć się detalom fasad. W północno-wschodnim narożniku placu stoi neogotycki ratusz, który widzisz na początku naszego przewodnika.
Dziewczynka, książka, szkolna ławka. Za tym cichym pomnikiem kryje się historia, którą zna cała Polska.
Poznaj historię +
Bronisława Śmidowicz była jedną z inicjatorek strajku szkolnego w 1901 roku. Wrzesińskie dzieci sprzeciwiły się nauczaniu religii w języku niemieckim. Pomnik przedstawia ją przy ławce, z książką trzymaną przy piersi.
Historia nie zawsze potrzebuje wielkiego gmachu. Czasem mieści się w dawnej szkolnej sali.
Poznaj historię +
Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich działa w budynku dawnej szkoły, związanym ze strajkiem z 1901 roku. Odtworzona izba szkolna przybliża codzienność uczniów z przełomu XIX i XX wieku. Jeśli chcesz wejść do środka, sprawdź aktualne zasady zwiedzania przed wizytą.
Odejdź od rynku na chwilę. Ceglane mury i strome dachy opowiadają znacznie starszą historię. Tuż obok czeka pomnik Jana Pawła II.
Poznaj historię +
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława to jeden z najważniejszych zabytków Wrześni. Jego historia sięga średniowiecza, a kolejne przebudowy zostawiły ślady w architekturze. Wystarczy obejść bryłę, żeby zobaczyć, jak różne są jej strony. Pamiętaj, że to czynny kościół.
Ale nadal przyciąga spojrzenia. Czarny kocioł, czerwone koła i kawałek kolejowej Wrześni.
Poznaj historię +
Parowóz z 1954 roku stoi przy dawnej stacji Września Miasto. Wraz z tendrem i dwoma historycznymi wagonami tworzy plenerową ekspozycję Wrzesińskiej Kolei Powiatowej. To pamiątka po wąskotorówce, która woziła mieszkańców i towary. Dziś oglądamy ją na postoju, bez biletu na podróż.
Drzewa, woda i małe domki dla kaczek. Tu można po prostu iść przed siebie.
Poznaj historię +
W parku im. Dzieci Wrzesińskich spacer prowadzi wśród stawów i dawnych terenów pałacowych. Jest tu także amfiteatr im. Anny Jantar. Masz ochotę pójść dalej? Przy ul. Wrzosowej znajdziesz tężnię solankową, przy ciągu pieszo-rowerowym w stronę zalewu Lipówka.
Jasna fasada, czerwony dach i balkon nad wejściem. Pałac na Opieszynie przypomina, że obok dzisiejszego centrum istniała kiedyś osobna wieś dworska.
Skąd się tu wziął pałac? +
XIX-wieczna rezydencja Ponińskich stanęła w starszym założeniu pałacowo-parkowym. Po wojnie mieściła szkołę rolniczą. Dziś jest własnością prywatną i działa tu hotel. To nie muzeum z regularną trasą zwiedzania.
Ławeczka Bronisławy to dopiero początek. We Wrześni pamięć o dzieciach, języku i wolności wraca w kolejnych miejscach.
Pomnik Dzieci Wrzesińskich · ul. Harcerska
Ich głos został z nami.
Kamienna grupa uczniów przypomina o strajku szkolnym z lat 1901–1902. To miejsce miejskich uroczystości, także obchodów 125. rocznicy strajku w 2026 roku.
Ten obelisk ma kilka życiorysów. Powstał w 1912 roku, a po odzyskaniu niepodległości zmienił znaczenie. Kamienny orzeł trafił na niego ze zniszczonego pomnika 68. Pułku Piechoty.
Farę już znasz. Rozejrzyj się dalej. Kościoły Wrześni mają bardzo różne oblicza.
Cegła
1894–1895 · Ul. Kościuszki 26
Kościół Świętego Ducha
Spójrz jeszcze wyżej.
Strzelista wieża, ostre łuki i czerwona cegła. Neogotycki kościół powstał jako świątynia ewangelicka. W 1946 roku trafił w użytkowanie katolików. Zatrzymaj się przy nim, gdy spacerujesz w stronę parku.
Ciemne deski, gontowy dach i niewielka wieżyczka. Pierwsze wzmianki o tej drewnianej świątyni pochodzą z pierwszej połowy XVII wieku. Obok znajduje się studzienka ze źródełkiem. To spokojny przystanek przy spacerze nad Lipówkę.
Jasna fasada, pionowy rytm ścian i barwne witraże. Tutaj architektura mówi językiem nowszej Wrześni. Parafia powstała w 1983 roku, a kościół konsekrowano w 2003. Warto porównać go z drewnianą Lipówką i ceglaną farą.
Na Lipówce stoi też nowszy kościół św. Józefa Rzemieślnika, wzniesiony w latach 1982–1985. Obie świątynie należą do parafii Świętego Krzyża. To czynne miejsca modlitwy, więc zwiedzanie dopasuj do nabożeństw.
Do opowiedzenia przy kawie
A tego nie zgadniesz.
Nad zalewem Lipówka
105metrów
Jedna ławka. Długa rozmowa.
Nie rząd ławek. Jedna, ciągnąca się wzdłuż zieleni. Tyle mierzy ławka nad Lipówką, ustawiona w 2020 roku.
Policz kółka na mapie. W granicach miasta znaleźliśmy 24 ronda i 2 minironda oznaczone w OpenStreetMap. Jedenaście ma tam swoją nazwę. A za niektórymi kryje się historia.
Kliknij punkt lub wybierz rondo z listy poniżej, żeby otworzyć Mapy Google.
12
Garbsen. Skąd ta nazwa?
Od niemieckiego miasta partnerskiego Wrześni. Mały ślad dużej znajomości, na skrzyżowaniu Wrocławskiej, Objazdowej i Działkowców.
Stan danych: 30.09.2026. Liczymy ronda oznaczone w OSM, w granicach administracyjnych miasta, bez sąsiednich miejscowości. Przerywane kółka to dwa minironda. To zestawienie mapowe, nie urzędowy wykaz. Nazwy ulic przy punktach bez nazwy pochodzą z OSM. Dane mogą być niepełne.
Nie tylko spacerem. Września ma już pięć autobusów elektrycznych, a przejazdy gminną komunikacją są bezpłatne. Najnowsze dwa kursują od 31 sierpnia 2026 r.
Koncert, spektakl, spotkanie. Sprawdź, czym Września żyje właśnie teraz.
Kościuszki 21
Wrzesiński Ośrodek Kultury
Zobacz, co grają.
WOK to jeden z adresów, które warto sprawdzić przed wyjściem. Koncerty, spektakle i inne wydarzenia mają własny kalendarz, więc zajrzyj do aktualnego programu.
Masz jeszcze trochę czasu? Miasto ma pomysł także na resztę dnia.
Na dużym ekranie
Kino Trójka
Jeszcze jeden seans.
Kameralne kino działa tu od 1994 roku. Zamiast kolejnego wieczoru przed małym ekranem, wybierz się na seans. Repertuar sprawdzisz bezpośrednio w kinie.
Za ceglano-białą fasadą czekają basen, brodzik, jacuzzi i sauna. Pływalnia wróciła po remoncie w 2024 roku. Przed wizytą sprawdź godziny i zasady wejścia.
25-metrowy basen pływacki, niecka rekreacyjna i 55-metrowa zjeżdżalnia. To pomysł na ciepły dzień. Obiekt działa sezonowo, więc sprawdź komunikaty WOSR przed wyjściem.
Po spacerze zapraszamy do Cafe Balu. Na kawę, herbatę, szarlotkę albo naszą gorącą czekoladę. Wśród starych mebli i porcelany można spokojnie wrócić do rozmowy.
Parking od strony wejścia do Cafe Balu jest w miejskiej strefie płatnego parkowania. Miejsca przy Fabrycznej są zwykle zajęte. Przed zostawieniem auta sprawdź oznakowanie i parkomat.
Ilustrowany spacer, nie sztywna trasa. Miejsca wybierasz Ty. Ilustracje są interpretacją, a informacje historyczne mają źródła w rozwijanych opisach.
Pałac na Opieszynie: ilustracja według zdjęcia Kapitel, CC BY-SA 4.0. Pomnik Dzieci Wrzesińskich: według zdjęcia PrezesF, CC BY-SA 3.0. Fotografie przekształcone w ilustracje, otoczenie uproszczone. Każda z tych ilustracji jest udostępniona na licencji swojego zdjęcia źródłowego.
Rynek: ilustracja na podstawie zdjęcia Bazie, CC BY-SA 3.0 PL. Fotografia przekształcona w ilustrację, bez samochodów i reklam. Ilustracja udostępniona na tej samej licencji.
Święty Duch: ilustracja według zdjęcia Macpach1234, CC BY-SA 4.0. Pomnik Jana Pawła II: według zdjęcia PrezesF, CC BY-SA 3.0. Fotografie przekształcono w ilustracje, usuwając otoczenie. Każda ilustracja zachowuje licencję swojej fotografii źródłowej.
